kythuatnuoiyen.com

Trang thông tin về kỹ thuật nuôi yến trong nhà

Archive for the month “Tháng Tư, 2013”

Có dấu hiệu phá hoại thị trường kinh doanh yến sào Việt Nam

(BVPL) – Đó là nhận định của rất nhiều chuyên gia trong lĩnh vực đầu tư, nuôi chim yến xung quanh việc tỉnh Ninh Thuận công bố dịch cúm A/H5N1 phát hiện tại cơ sở Thanh Bình (592 đường Thống Nhất, TP.Phan Rang). Vấn đề đặt ra là các cơ quan chức năng chưa thực hiện kỹ lưỡng, thiếu chặt chẽ trong quy trình kiểm tra, xác định mẫu chim bị nhiễm bệnh. Sự việc trở nên nghiêm trọng do một cổ đông của doanh nghiệp nuôi chim yến cung cấp thông tin ra công chúng.

Sự bức xúc của người dân đã lên đến “đỉnh điểm” khi tỉnh Ninh Thuận công bố phát hiện virus cúm A/H5N1 tại cơ sở Thanh Bình. Nói là “đỉnh điểm” bởi ngay sau khi công bố dịch, rất nhiều người dân tỏ ra hoang mang trước tin đồn dịch có thể lan tỏa, người tiêu dùng ngừng sử dụng tổ yến (yến sào) để tham khảo thông tin và doanh nghiệp kinh doanh yến sào thì điêu đứng vì thị trường không có giao dịch.
Thông tin gây hoang mang
Các kết quả xét nghiệm âm tính (không nhiễm virus) từ chim yến tại cơ sở Thanh Bình.
Các kết quả xét nghiệm âm tính (không nhiễm virus) từ chim yến tại cơ sở Thanh Bình.
Tuy nhiên, thực tế hoàn toàn trái ngược. Chim yến chết được xác định bởi nhiều nguyên nhân (môi trường sống nhà chim chật hẹp, khí hậu miền Trung vào giai đoạn nắng nóng kéo dài…). “Lý do thông tin chim chết ban đầu được cung cấp ra bên ngoài khiến sự việc phức tạp hơn bởi ông Võ Thái Lâm, Nguyên Sáng lập viên Công ty CP Yến Việt, Nguyên Tổng Giám đốc Công ty CP Yến Việt (chủ quản Cơ sở Thanh Bình)” – một đại diện Công ty Yến Việt cho chúng tôi biết.
Một trong những nhà khoa học từng có kinh nghiệm nghiên cứu trên 15 năm trong chuyên ngành nuôi chim yến, PGS-TS Nguyễn Khoa Diệu Thu, nguyên Trưởng phòng Công nghệ tế bào động vật – Viện Sinh học Nhiệt đới (thuộc Viện Khoa học – Công nghệ Việt Nam) khẳng định: “Đây là lần đầu tiên trên thế giới phát hiện chim yến nhiễm virus cúm A/H5N1. Tuy nhiên, kết quả này không thuyết phục vì quy trình kiểm nghiệm và công bố dịch trên chim yến vừa qua dường như chưa được tiến hành một cách kỹ lưỡng nhằm đảm bảo tính chính xác. Các kết quả kiểm nghiệm do các đơn vị có chức năng xét nghiệm dường như cũng không được cung cấp kịp thời cho doanh nghiệp.
Ở đây, chúng ta không trách cơ quan chức năng thiếu trách nhiệm, bởi đúng là lần đầu tiên trên thế giới gặp phải tình trạng này. Tuy nhiên, thiết nghĩ cơ quan chức năng cần tham khảo ý kiến từ các nhà khoa học trước khi công bố thông tin. Việc tiến hành giám sát phòng chống dịch cũng cần được cẩn trọng xem xét kỹ lưỡng trước khi công bố thành dịch”.
Chim yến vẫn sống bình an tại các nhà yến gần cơ sở Thanh Bình, tỉnh Ninh Thuận
Chim yến vẫn sống bình an tại các nhà yến gần cơ sở Thanh Bình, tỉnh Ninh Thuận
TS. Dương Văn Ni, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đa dạng sinh học Hòa An (Trường Đại học Cần Thơ) phân tích: Tại các nước, khi xử lý dịch cúm gia cầm, người ta hiểu được sâu xa của cơ chế lây lan, từ đó giải quyết các ổ dịch đúng hướng nhằm bảo vệ ngành chăn nuôi gia cầm. Chỉ riêng chúng ta làm theo một cách hoàn toàn khác là phát hiện ổ dịch thì khoanh bán kính mấy cây số rồi tiêu hủy hết, có những chuồng trại không bị dịch cũng tiêu hủy luôn. Về vấn đề chim yến hiện nay ở Việt Nam, tôi cho rằng cần phải nghiên cứu cụ thể, phải biết chính xác rồi mới quyết định. Tôi tin là không có ai làm như cách mà chúng ta đã từng làm và đang làm là diệt tất tần tật như vậy cả.
Ông L.D.H, chuyên gia trong lĩnh vực nuôi chim yến tại Việt Nam, người đang tiến hành nuôi chim yến tại Indonesia cho biết: Ở một số nước như Indonesia, người ta hàng trăm ngàn nhà yến so với vài ngàn nhà yến tại Việt Nam. Tuy nhiên, trải qua mấy lần phát dịch cúm A/H5N1 trên gia cầm nhưng hoàn toàn chưa phát hiện dịch cúm trên chim yến. Bản thân chim yến là loài sinh trưởng tự nhiên, sức đề kháng rất cao và cũng không có môi trường tiếp cận các loại gia cầm để bị nhiễm virus. Loài chim yến chỉ bay đi ăn xa, không dừng đậu tại chỗ và chỉ đi theo đàn. Nếu xảy ra dịch A/H5N1 thực sự, khả năng lan tỏa dịch rất lớn, chim sẽ chết theo đàn chứ không chết lẻ tẻ như tại cơ sở Thanh Bình. 
Ông Huỳnh Tấn Phát, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thú y TPHCM nhận định: Số chim yến chết tại cơ sở Thanh Bình là số chim yến tơ, chim yến còn non chết trong khu vực nhà nuôi. Thực tế chưa thống kê được số chim yến trưởng thành chết trong quá trình đi tìm thức ăn bên ngoài. Do đây là chim hoang dã gây nuôi, do đó đến nay vẫn chưa có kết luận khoa học về thời gian nhiễm và nung bệnh, thể hiện triệu chứng bệnh trên chim yến đối với bệnh cúm gia cầm. Trên thế giới đến nay chưa có quốc gia nào công bố thông tin xảy ra bệnh cúm gia cầm trên chim yến, và đối với Việt Nam chúng ta đây cũng là trường hợp đầu tiên được ghi nhận. 
Ngoài ra, các nhà khoa học đã nghiên cứu và xác định virus cúm A/H5N1 không thể tồn tại trên tế bào khô. Tổ yến là thành phần tế bào khô, do đó loại virus cúm này không thể tồn tại được trên tổ yến. Khi người sử dụng tổ yến đã qua quá trình làm sạch và nấu chín ở nhiệt độ 100 độ C nên mầm bệnh chắc chắn không thể tồn tại gây hại cho người (virus cúm chỉ tồn tại đến 70 độ C).
Vấn đề đáng quan tâm 
Khi tiếp cận với lãnh đạo Công ty CP Yến Việt, Tổng Giám đốc Đặng Phạm Minh Loan rất bình tĩnh và thiện chí trả lời báo giới. Theo bà Loan, mặc dù đã được chuẩn bị trước về việc tổn thất tài sản, đối với cán bộ công nhân viên của công ty, đặc biệt là những người quản lý nhà chim, việc phải xử lý đàn chim khỏe (hiện nay hầu như không còn chim bệnh trong đàn chim) là một quyết định vô cùng khó khăn và họ đã phải trải qua những cơn sốc tâm lý khá nặng nề. Đây là loài chim quý, mang lại thu nhập và công ăn việc làm cho rất nhiều công nhân. Đã gắn bó với đàn chim hàng chục năm, mỗi ngày ngắm nhìn chúng bay đi kiếm ăn mỗi sáng sớm và đón chúng bay về mỗi ngày khi chạng vạng tối, đội ngũ nhân viên không ai cầm được nước mắt khi đón nhận quyết định tiêu hủy đàn chim. 
“Tuy nhiên, chúng tôi hoàn toàn nhất trí với các cơ quan chức năng về quyết định xử lý đàn chim tại nhà chim Thanh Bình (Phan Rang – Tháp Chàm, Ninh Thuận), mặc dù tình hình chim chết đã chấm dứt và toàn bộ 10 mẫu chim xét nghiệm từ ngày 16/4/2013 đến nay đều cho kết quả âm tính với H5N1. Công ty đã chủ động phối hợp cùng Cơ quan Thú y vùng VI và Chi cục Thú y Ninh Thuận tiến hành các bước cần thiết và làm công tác tiêu độc, khử trùng cho khu vực nhà chim nói trên” – bà Loan khẳng định.
Để tìm hiểu kỹ càng thêm, PV Báo BVPL Online đã xuống tận các cơ sở nuôi chim yến tại TP. Phan Rang, tỉnh Ninh Thuận, khu vực xung quanh cơ sở Thanh Bình và chúng tôi phát hiện hầu hết cơ sở này không có chim nhiễm virus A/H5N1, các kết quả kiểm tra của cơ quan chức năng đều cho kết quả âm tính. “Nếu thực sự có dịch phán tán, chắc chắn vài trăm ngàn chim yến tại khu vực Ninh Thuận đã có thể bị lây nhiễm, số lượng chim chết sẽ tăng chứ không thể giảm như tại cơ sở Thanh Bình” – ông Lê Anh Tuấn, đại diện cơ sở nuôi chim yến tại hẻm 586 đường Thống Nhất, TP. Phan Rang, tỉnh Ninh Thuận phân tích.
Căn cứ vào thực tế hiện nay chưa phát hiện mẫu phân nhiễm virus A/H5N1, các chim yến sống cũng không phát hiện nhiễm virus A/H5N1, dư luận rất mong các cơ quan chức năng tại tỉnh Ninh Thuận kỹ lưỡng kiểm tra lại toàn bộ quy trình xét nghiệm, lấy mẫu, công khai minh bạch kết quả xét nghiệm nhằm đảm bảo tránh rơi vào tình huống “giấu dịch”, nhưng cũng không gây ra thông tin quá sự thật về dịch bệnh. 
Cần xác định rõ một số mẫu chim chết nhiễm virus từ đâu mà có ? Quá trình đưa mẫu chim này đi kiểm nghiệm có được niêm phong chặt chẽ hay không? Không loại trừ những cá nhân có ý định muốn phá hoại hoạt động nuôi chim hợp pháp bằng những biện pháp xấu, vô tình gây ra hậu quả nghiêm trọng. Và nếu thực sự có liên quan đến sự phá hoại hoạt động nuôi chim yến, gián tiếp gây tổn hại đến uy tín thương hiệu cộng đồng doanh nghiệp trên thị trường, thiết nghĩ đã đến lúc cơ quan công an vào cuộc để điều tra xử lý đúng người, đúng tội.
CÁT TRÍ
Advertisements

Ninh Thuận: Nhiều “khuất tất” xung quanh việc công bố dịch yến


(Congluan.vn) Chưa đầy 1 tuần lễ sau sự kiện tỉnh Ninh Thuận công bố dịch cúm A/H5N1 tại cơ sở Thanh Bình (số 592 đường Thống Nhất, TP.Phan Rang, tỉnh Ninh Thuận) của Công ty CP Yến Việt, thị trường yến sào trong nước đã gặp nhiều rúng động. Hầu như tất cả giao dịch mua bán yến sào đều ngưng trệ, người nuôi chim yến lo lắng, người tiêu dùng hoang mang và các doanh nghiệp nước ngoài đang nhập khẩu mặt hàng yến sào từ Việt Nam cũng chờ đợi thông tin chính thức. PV Báo Nhà báo và Công luận đã tiến hành điều tra thực tế sự việc đang diễn ra tại tỉnh Ninh Thuận, phát hiện nhiều yếu tố “bất ngờ” và sự thiếu minh bạch xung quanh câu chuyện dịch cúm trên chim yến.

Công bố dịch dựa trên kết quả xét nghiệm “mờ mịt” ???

Truy tìm thông tin từ các trang web quốc tế và nguồn dữ liệu do một số nhà khoa học sinh học Việt Nam cung cấp, đến thời điểm hiện nay, việc phát hiện chim yến tại Ninh Thuận có nhiễm virus cúm A/H5N1 là trường hợp đầu tiên trên thế giới. Thông tin này trở nên “nóng sốt” bởi lẽ mọi người lo lắng và việc công bố dịch chính thức từ cơ quan quản lý Nhà nước. Vấn đề là khi tìm hiểu kỹ lại thông tin, chúng tôi phát hiện ra khá nhiều chi tiết đáng để cộng đồng lưu tâm.

Các kết quả xét nghiệm âm tính (không nhiễm virus) từ chim yến tại cơ sở Thanh Bình.

Thứ nhất, cho đến thời điểm hiện nay, ngay chính doanh nghiệp là Công ty CP Yến Việt (đơn vị chủ quản cơ sở nuôi chim yến Thanh Bình) không hề có trong tay các văn bản pháp lý kiểm nghiệm chim yến nhiễm virus cúm A/H5N1, tất cả thông tin chim yến nhiễm bệnh đều được thông tin “miệng” từ các cơ quan chức năng thuộc tỉnh Ninh Thuận. Trong khi, theo PGS-TS Nguyễn Khoa Diệu Thu, nguyên Trưởng phòng Công nghệ tế bào động vật – Viện Sinh học Nhiệt đới (thuộc Viện Khoa học – Công nghệ Việt Nam) phân tích: “Quy trình kiểm nghiệm và công bố dịch trên chim yến phải được thực hiện hết sức nghiêm túc, kỹ lưỡng nhằm đảm bảo tính chính xác. Các kết quả kiểm nghiệm phải được ký ban hành bởi cơ quan có chức năng, thẩm quyền xét nghiệm, đầy đủ thông số khoa học và biện pháp thực hiện xét nghiệm. Đặc biệt, các mẫu chim yến được kiểm phải được các bên ký xác nhận niêm phong mẫu vật. Không thể công bố dịch dựa trên các quy trình thiếu chặt chẽ, nguồn mẫu xét nghiệm chưa rõ ràng”.
Trả lời về thông tin liên quan đến các kết quả xét nghiệm, bà Đặng Phạm Minh Loan, Tổng Giám Đốc Công ty CP Yến Việt khẳng định: Nhà chim Thanh Bình là một trong những tài sản lớn của doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc xử lý đàn chim sẽ không ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh của chúng tôi. Chúng tôi rất tin tưởng vào cơ quan chức năng tại tỉnh Ninh Thuận, nhất trí với các quyết định xử lý đàn chim tại nhà chim Thanh Bình”. Tuy nhiên, khi PV cần xem các Biên Bản lấy mẫu vật kiểm nghiệm, Phiếu kết quả kiểm nghiệm và các văn bản pháp lý của cơ quan chức năng, thì đại diện Công ty CP Yến Việt thành thật chia sẻ: “Đến nay Công ty chỉ được nghe công bố thông tin trong các buổi họp. Chúng em hoàn toàn không có văn bản pháp lý nào để cung cấp cho báo chí vì các cơ quan chức năng đang lưu giữ”. Hiện tại, được biết phía Công ty CP Yến Việt chỉ lưu giữ các Phiếu trả lời Kết quả xét nghiệm xác định chim yến “âm tính” với virus A/H5N1 (không nhiễm bệnh – PV) từ Phân Viện Thú y Miền Trung và Cơ quan Thú y Vùng 6.
Các nhà yến lân cận không phát hiện nhiễm bệnh
Một điểm đáng lưu ý là khi PV Báo NB&CL xâm nhập khu vực đường Thống Nhất, phường Đạo Long, TP.Phan Rang, tỉnh Ninh Thuận để tìm hiểu các nhà nuôi chim yến lân cận cơ sở Thanh Bình thì nhận được thông tin khả quan: Các cơ quan chức năng đã nhiều lần tiến hành lấy mẫu tại các nhà yến khác và kết quả xét nghiệm đều không phát hiện chim yến nhiễm virus A/H5N1. Theo anh Lê Anh Tuấn, một hộ nuôi yến tại hẻm 586 đường Thống Nhất cho biết: Mình bức xúc lắm vì mình thấp cổ bé họng nên không dám nói. Cơ quan chức năng người ta làm, mình là dân thường thì mình đâu dám nói. Nếu là dịch bệnh thực sự thì chắc cả khu vực xóm này đã bị lây nhiễm rồi bởi vì xung quanh đây rất nhiều nhà nuôi chim yến sát nhau. Hiện tại, xung quanh không có chết con chim nào cả, chính quyền ở đây cũng đến kiểm tra tại nhiều cơ sở và hầu hết đều không có chim chết.

Ông Văn Công Đồng, cư dân ngụ tại nhà 590 Thống Nhất, TP. Phan Rang, tỉnh Ninh Thuận 
– 

liền kề cơ sở nuôi chim yến Thanh Bình.

Đại diện gia đình khác, hộ nuôi chim yến tại số 586/2 Thống Nhất khẳng định: Trước đây khi chưa có thông báo dịch xảy ra thì lác đác cũng có chim chết trên mái nhà, đây là việc hoàn toàn bình thường vì đàn chim hàng trăm ngàn con cũng phải có con già, con bệnh, con chết. Riêng sự việc lần này, Cơ quan Thú y Vùng 6 đã kiểm tra nhiều hộ nuôi chim yến lân cận cơ sở Thanh Bình nhưng không hề phát hiện chim nào bị nhiễm bệnh. Ông Tín Nghĩa, Chủ cơ sở Tín Nghĩa chuyên về thiết bị nhà chim yến (số 412 Thống Nhất, TP. Phan Rang) khẳng định: Trong rất nhiều năm làm nghề tư vấn kỹ thuật lắp đặt, xây dựng nhà nuôi chim yến thì đây là lần đầu tiên tôi nghe thông tin chim yến nhiễm virus cúm A/H5N1, tôi hơi ngạc nhiên và chưa thuyết phục trước thông tin này.

Đặc biệt, ông Văn Công Đồng, 87 tuổi, ngụ tại số nhà 590 Thống Nhất, giáp cạnh cơ sở Thanh Bình khẳng định: Trong suốt thời gian qua, trên mái nhà ông không hề có xác chim yến chết. Mọi sinh hoạt của gia đình ông diễn ra bình thường cho đến thời điểm nghe công bố dịch. “Chỉ tội nhất là người ta giết rất nhiều chim yến, bỏ vào trong các bao lớn và đem đi tiêu hủy, trông thật đau đớn” – ông Đồng buồn chia sẻ.
Trao đổi với PV, ông Nguyễn Xuân Bình, Giám đốc Cơ quan Thú y Vùng 6 khẳng định: Chúng tôi đã làm đúng trách nhiệm về xét nghiệm mẫu chim nhiễm bệnh khi mang về đến Cơ quan Thú y Vùng 6. Tuy nhiên, ông Bình cũng chia sẻ, thực tế việc phát hiện chim yến nhiễm virus A/H5N1 là quá mới. Khi PV đặt câu hỏi về việc có khả năng nào “gây bệnh nhân tạo” cho chim yến nhiễm virus A/H5N1 hay không, thì ông Bình chia sẻ: Về mặt thực tiễn, khả năng gây bệnh nhân tạo cho chim yến nhiễm virus là có thể. Trong nghiên cứu khoa học và giảng dạy thực nghiệm, người ta vẫn thường tạo ra các chủng bệnh lý nhằm giúp sinh viên, người nghiên cứu khoa học triển khai xử lý thực nghiệm. Đồng quan điểm với ông Bình, PGS-TS Nguyễn Khoa Diệu Thu bức xúc: Với kinh nghiệm hơn hàng chục năm nghiên cứu chuyên về chim yến, tôi nghi ngờ khả năng chim yến nhiễm virus A/H5N1. Đề nghị các cơ quan chức năng cần nghiêm túc kiểm tra kỹ quy trình lấy mẫu, xét nghiệm, đảm bảo tính khách quan, chính xác và trung thực. Mỗi thông tin công bố liên quan đến dịch bệnh cần phải được thận trọng xem xét kỹ lưỡng trên mọi phương diện, kể cả thực tế nếu có phát hiện và thấy một vài mẫu chim chết nhiễm virus A/H5N1 thì cũng phải có thời gian nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi vội vàng công bố dịch bệnh.
Phát hiện tranh chấp nội bộ tại Công ty CP Yến Việt
Trong quá trình điều tra thông tin về diễn biến xảy ra tại các nhà nuôi chim yến tỉnh Ninh Thuận, chúng tôi phát hiện “tình tiết” mới xung quanh quá trình quản lý điều hành Công ty CP Yến Việt. Cụ thể, Công ty trước đây được sáng lập và điều hành bởi ông Võ Thái Lâm, tuy nhiên những năm gần đây, do quản lý yếu kém và vi phạm một số nguyên tắc về tài chính, ông Lâm đã không còn nắm quyền kiểm soát và điều hành Công ty. Đại diện Quỹ Đầu tư Vinacapital và các cổ đông khác hiện giữ cổ phần chi phối (tỷ lệ 67%) tại doanh nghiệp này. Tuy vẫn giữ một số cổ phần ít hơn tại Công ty CP Yến Việt, song ông Võ Thái Lâm lại “xuất hiện” trên thị trường với tư cách đại diện Công ty TNHH Yến Sào Thăng Long (Dragonnest) – một doanh nghiệp đang cạnh tranh trực tiếp với Công ty CP Yến Việt.
Ngoài ra, rất nhiều chi tiết đáng chú ý khác như thời điểm phát hiện ra chim yến chết hàng loạt tại cơ sở Thanh Bình cũng là thời điểm ông Võ Thái Lâm ra vào khu vực nhà nuôi chim yến. “Chính ông Lâm và người thân đã tự lấy mẫu chim yến chết đi kiểm nghiệm và không trả kết quả xét nghiệm về công ty. Thực tế là đến thời điểm hiện nay, tất cả mẫu chim sống, mẫu phân được các cơ quan chức năng kiểm nghiệm kỹ lưỡng đều cho kết quả âm tính, không phát hiện virus A/H5N1. Các mẫu chim từ sau khi công bố có dịch, sau khi Công ty không cho phép ông Lâm vào nhà yến cũng không nhiễm bệnh” – đại diện Công ty CP Yến Việt chia sẻ.
Theo ông Lê Danh Hoàng, chủ một doanh nghiệp chuyên nuôi chim yến tại TPHCM, khẳng định: Trong trường hợp có dịch bệnh, chắc chắn các mẫu phân chim cũng nhiễm virus. Nếu chỉ có một số con chim chết nhiễm bệnh (chim sống không nhiễm bệnh), mà việc kiểm soát quy trình xét nghiệm dịch bệnh chưa chặt chẽ thì mọi người có quyền nghi ngờ tính xác thực của chim nhiễm bệnh. “Hiện nay, có rất nhiều cách tạo ra cái chết hàng loạt của chim yến. Rất mong cơ quan chức năng kiểm tra chặt chẽ, kể cả việc đề nghị cơ quan công an vào cuộc điều tra có hay không khả năng phá hoại, cạnh tranh không lành mạnh lẫn nhau. Đây là sự việc nghiêm trọng vì nó liên quan đến cả ngành công nghiệp nuôi chim yến và khai thác sản phẩm từ yến, đảm bảo thương hiệu yến sào Việt Nam trên thị trường thế giới” – ông Danh Hoàng phân tích.
Chúng tôi sẽ tiếp tục tìm hiểu thông tin liên quan đến sự việc này và cung cấp cho bạn đọc trong các bài viết sắp tới.

TƯỜNG MINH

Tổ chim yến (yến sào) miễn nhiễm với virus A/H5N1
Hiện nay trên thế giới, do điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng, sản phẩm yến sào Việt Nam đang được đánh giá chất lượng hàng đầu thế giới. Yến sào cũng hoàn toàn miễn nhiễm với virus A/H5N1. Trên thương trường, sản phẩm yến sào từ nước ta luôn có giá thành cao hơn sản phẩm cùng loại tại các quốc gia như Trung Quốc, Indonesia, Malaysia… Hàng năm, doanh nghiệp Việt đã tiến hành xuất khẩu mặt hàng yến sào ra hàng loạt quốc gia trên thế giới, góp phần thu nhiều ngoại tệ và nộp ngân sách Nhà nước. Thiết nghĩ, các cơ quan chức năng cần bảo vệ uy tín thương hiệu yến sào Việt Nam và xử lý đúng mực trong công tác phòng chống dịch bệnh.

Tổ yến có thể vô hiệu hóa sự lây nhiễm virus cúm

 

PGS-TS Nguyễn Khoa Diệu Thu:

Tổ yến có thể vô hiệu hóa sự lây nhiễm virus cúm

(LĐ) – Số 85 – Thứ năm 18/04/2013 07:29


PGS-TS Nguyễn Khoa Diệu Thu – nguyên Trưởng phòng Công nghệ sinh học động vật, Viện Sinh học nhiệt đới thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam – là một trong những người Việt Nam đầu tiên có những công trình khoa học về chim yến.

PGS Thu nói với Lao Động “cần phải bình tĩnh để tránh gây thiệt hại cho người nuôi yến và nghề nuôi yến tại Việt Nam” trước thông tin chim yến có thể bị nhiễm cúm gia cầm.

– Trước đây vẫn có những thông tin cho rằng chim yến không thể nhiễm cúm gia cầm, vậy sao bây giờ có trường hợp chim yến chết vì căn bệnh này?

– Cho đến đầu tháng 4.2013, theo dõi liên tục thông tin của các nước quanh vùng, tôi chưa thấy trường hợp nào công bố chim yến bị nhiễm virus H5N1. Tuy vậy, để phòng bệnh họ cũng đặt ra các quy định khá chặt chẽ về vùng phát triển nuôi yến và các tiêu chuẩn vệ sinh nhà yến…

Trong các tư liệu đều nói chim yến là loài chim suốt ngày bay trong không trung để kiếm mồi, do chân yếu ớt, không bao giờ đậu ngoại trừ ở những nơi làm tổ, vào thời gian chim nghỉ ngơi ấp trứng. Chim yến không chia sẻ không gian bay hoặc làm tổ với các loài chim khác, nên cơ hội tiếp xúc với nguồn bệnh rất ít- ngoại trừ nguồn nước. Chim hoang dã và vịt gà bị nhiễm virus cúm có thể truyền virus sang chim yến thông qua lông, phân, xác chết… của chúng rơi xuống ao, hồ, nguồn nước mà chim yến uống.

Khi phát hiện có hiện tượng chim yến chết hàng loạt, ngoài kiểm tra mầm bệnh còn cần phải xem xét thêm đến môi trường, môi trường tự nhiên ngoài thiên nhiên và môi trường trong nhà yến và để có đầy đủ thông tin nên đồng thời xét nghiệm mẫu tại một số phòng thí nghiệm và trên nhiều vật phẩm khác nhau. Bởi vì, có thể một số chim yến có tồn tại mầm virus H5N1, nhưng cũng có thể một số chim khác chết vì điều kiện môi trường quá khắc nghiệt, nhất là nhiệt độ.

Miền Trung Việt Nam vừa qua lên đến 38-39 độ C, khô hạn kéo dài, nguồn nước cạn kiệt, chim yến lại rất cần nước ngọt mỗi buổi chiều, có thể uống phải nguồn nước xấu có độc tố.

– Liệu chim yến chết như vừa qua có gây thiệt hại cho người nuôi yến?

– Cho đến nay có không ít nhà đầu tư đã tốn nhiều tiền của vào nuôi chim yến, nhưng chưa thu hồi được vốn. Bây giờ nếu căn bệnh H5N1 xuất hiện sẽ gây thiệt hại kép, không nhỏ cho người nuôi yến và nghề yến còn non trẻ của Việt Nam, thể hiện ở chỗ giá yến có thể thay đổi vì người tiêu dùng đắn đo, trong tương lai ít người dám đầu tư vào nghề này và một số sẽ dừng lại.

– Làm thế nào để phòng dịch cúm gia cầm đối với chim yến, thưa bà? 

– Cúm gia cầm là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus H5N1 gây ra, nó nguy hiểm vì có thể làm cho gia cầm chết đột ngột, hàng loạt và lây lan nhanh. Gà, vịt, ngan, ngỗng, chim nuôi, chim hoang dã… đều có thể mắc bệnh. 

Sự lây nhiễm cúm qua hai con đường: Lây trực tiếp thông qua tiếp xúc với gia cầm, chim hoang dã đã mắc bệnh; lây gián tiếp qua tiếp xúc trực tiếp với phân, lông… bị nhiễm virus. Để bảo vệ an toàn đàn chim phòng lây nhiễm cúm gia cầm sang các nhà yến khác, trước mắt cần thực hành những thói quen tốt sau đây:

Khi có chim yến bị chết ở khu vực nuôi, cần đeo khẩu trang và găng tay để cho chim vào túi nylon, rửa tay bằng xàphòng sau khi tiếp xúc với chim chết, đồng thời báo cho cán bộ thú y biết. Rửa tay bằng nước sạch với xàphòng, thay quần áo sau khi ra khỏi nhà yến. Hạn chế tiếp xúc với nguồn bệnh, đeo khẩu trang, găng tay, mặc quần áo bảo hộ khi tiếp xúc với chim.

Hằng ngày vệ sinh nhà yến và khu vực nuôi có chim bệnh (quét dọn phân, lông, chất thải…), sau đó đem đốt hoặc chôn. Hằng tuần rửa sạch và khử trùng dụng cụ chăn nuôi…; vệ sinh sạch sẽ giày, dép, dụng cụ chăn nuôi, lốp xe, bánh xe khi ra khỏi nơi nuôi chim. Khử trùng chuồng trại bằng vôi bột, chloramin B…

– Bà có lời khuyên nào cho những người đang và sẽ đầu tư nuôi yến lấy tổ không?

– Tôi nghĩ là những người nuôi chim cần bình tĩnh, không hoang mang. Một mặt làm cho môi trường nhà yến tốt hơn theo các chuẩn đã đặt ra về độ ẩm, nhiệt độ, độ thông thoáng, bảo đảm vệ sinh môi trường thật tốt mà chim yến yêu cầu. Tổ chức nuôi dưỡng chim tốt hơn, như nuôi thêm côn trùng cho chim ăn, làm máng phun nước trong khu vực nuôi yến để chim uống. Một mặt cần theo dõi biến động của đàn chim qua camera, nên nhớ trạng thái của đàn chim khỏe mạnh hoàn toàn khác với đàn chim bị bệnh, cần giảm bớt vào nhà chim, khi vào cần đi ủng, giẫm qua nước sát trùng để không đem mầm bệnh vào nhà yến.

Tôi tin và mong muốn nghề yến sẽ vượt qua được khủng khoảng này.

Dịch chiết xuất của tổ yến có thể ức chế sự nhiễm virus cúm

Qua sự nhiễm bệnh H5N1 của các đối tượng gia cầm khác, có sự lo lắng tổ chim được làm từ nước bọt có thể làm tăng nguy cơ truyền bệnh. Tuy nhiên, một nghiên cứu khoa học vào năm 2006 đã chứng minh tổ yến là một nguồn tự nhiên, an toàn và hợp lệ cho công tác phòng, chống virus cúm vì dịch chiết xuất tổ yến có thể ức chế sự nhiễm virus cúm. Hơn nữa, tổ yến có thể vô hiệu hóa sự lây nhiễm các tế bào MDCK virus cúm và ức chế Hemagglutin của virus cúm hồng cầu. Tổ chim yến có chứa hàm lượng axit sialic cao khoảng 9%, axit này điều hành hệ thống miễn dịch, qua ảnh hưởng đến sức đề kháng của dòng chất nhầy và nhờ đó lần lượt đẩy lùi vi khuẩn, virus và các vi khuẩn có hại khác. Nó cũng làm giảm LDL (một loại cholesteron xấu), ngăn ngừa cúm chủng A và B và kiểm soát đông máu.

Theo Lao Động

Có nên phát triển nghề nuôi chim yến lấy tổ?

Chim yến bay rợp trời ở Cần Giờ, TPHCM – Ảnh: Uyên Viễn.
(TBKTSG Online) – Việc Cơ quan Thú y vùng 6 tại TPHCM đề xuất tiêu hủy toàn bộ số chim yến ước tính 100.000 con đang có tại rạp Thanh Bình do Công ty cổ phần Yến Việt quản lý đã phần nào nói lên sự lo lắng của nhà quản lý một khi chim hoang dã hay có nguồn gốc hoang dã nhiễm dịch bệnh, nhất là dịch cúm A/H5N1, vốn gây nhiều thiệt hại về người và của trong gần chục năm qua ở Việt Nam, đồng thời cũng gây hoang mang cho hàng ngàn hộ nuôi chim yến lấy tổ và người tiêu dùng vẫn coi tổ yến như một loại thực phẩm bồi bổ sức khỏe cao cấp.

Vấn đề đặt ra là có nên khuyến khích phát triển nghề nuôi chim yến trong bối cảnh dịch bệnh cúm A/H5N1 “vẫn treo lơ lửng trên đầu”, năm thì bùng phát, năm thì im ắng hay không. Mới đây, giới khoa học xác định, dịch cúm A/H7N9 gây chết người ở Trung Quốc xuất phát từ gia cầm và cả từ chim bồ câu hoang dã ở nước này càng làm cho vấn đề trở nên bức xúc hơn.
Theo PGS TS Nguyễn Khoa Diệu Thu, nguyên Trưởng phòng công nghệ sinh học động vật, Viện Sinh học nhiệt đới, người có nhiều năm nghiên cứu về chim yến ở Việt Nam, thì chim yến ít có khả năng nhiễm virut H5N1. Lý do chim yến là loài chim suốt ngày bay trong không trung để kiếm mồi, do chân yếu ớt không bao giờ đậu, ngoại trừ những nơi làm tổ, vào thời gian chim nghỉ ngơi ấp trứng; chim yến không chia sẻ không gian bay hoặc làm tổ với các loài chim khác, là một loài sống khá cô lập với các đối tượng khác, cơ hội tiếp xúc với nguồn bệnh rất ít, ngoại trừ nguồn nước. Mỗi ngày chim yến rời nhà đi kiếm ăn từ 6 giờ sáng, mãi đến chiều tối chúng mới trở về “mái ấm” của mình mà không ăn thức ăn nhân tạo do người nuôi làm ra.

Nhiều người vẫn nghĩ rằng chim yến có thể nuôi được nhưng trong thực tế chúng ta chỉ có thể dựa vào kỹ thuật xây dựng và thiết kế để dẫn dụ chim yến vào nhà làm tổ chứ không thể cho chúng ăn như kiểu nuôi gà công nghiệp.
Việc nuôi chim yến đòi hỏi vốn đầu tư rất lớn, thời gian dụ yến lâu dài và đặc biệt là không thể cho yến ăn bằng thức ăn nhân tạo do bản chất chim yến hoang dã và chỉ có thể bắt côn trùng khi đang bay.

Nhưng một thực tế khác là một đàn chim yến ở Ninh Thuận đã nhiễm cúm A/H5N1 đã được xác nhận của cơ quan có thẩm quyền và đề xuất 100.000 con đang có tại rạp Thanh Bình do Công ty cổ phần Yến Việt quản lý. Dù mang tiếng là “nuôi” nhưng chim yến vẫn là động vật hoang dã, kiểu “chim trời cá nước”thì việc tiêu hủy sẽ khó khăn hơn rất nhiều so với tiêu hủy gà vịt trong các đợt dịch cúm gia cầm trước đây.
Nhiều năm trước, trong những lần dịch cúm gia cầm H5N1 bùng phát mạnh, những ai chứng kiến cảnh cơ quan thú y phải tổ chức bắn hạ bồ câu nuôi trong thành phố để phòng ngừa lây nhiễm vi rút H5N1 thì giờ đây, nếu mường tượng cảnh dịch cúm gia cầm bùng phát trở lại, trong đó có chim yến cũng bị lây nhiễm thì hàng ngàn đàn chim yến nuôi với hàng triệu con là một thách thức không nhỏ cho phòng chống dịch.
Nhưng ở khía cạnh kinh tế, nghề nuôi chim yến đang là nghề nóng sốt hiện nay. Thực ra khai thác tổ chim yến ngoài tự nhiên đã có từ lâu đời nhưng phát triển nuôi chim yến thì bùng phát từ năm 2004, 2005 trở lại đây. Theo phỏng đoán của 1 chuyên gia, vào năm 2008-2009, sản lượng tổ yến còn dựa chủ yếu vào nguồn lợi tự nhiên, đạt khoảng 3,5-4 tấn/năm, với tổng số đàn chim 750.000 con, trong đó Khánh Hòa chiếm 60% sản lượng tổ yến thì nay, ước tính cả nước mỗi năm thu chừng 10 tấn tổ yến nuôi và yến đảo, đàn chim yến phải hàng triệu con.
Theo thống kê sơ bộ của ngành nông nghiệp, tính đến cuối năm 2010, Việt Nam có trên 2.000 nhà nuôi chim yến trải dài

Trong một số tài liệu của các nhà phân phối yến sào, tổ yến được cho là có nhiều thành phần dinh dưỡng quý hiếm, điển hình là một số loại protein và axit amin như amide, humin, arginine, cystine, histidine, and lysin.
Ngoài ra, tổ yến còn được cho là chứa các khoáng chất như canxi, sắt, kali, phốt pho và magie.
Về tác dụng của tổ yến, một số tài liệu cho rằng tổ yến giúp bổ phổi, cường thân, tăng cường hệ miễn dịch, đẩy nhanh quá trình tái tạo tế bào, giúp người bệnh nhanh phục hồi, thậm chí còn hỗ trợ bệnh nhân AIDS chống lại virus HIV.

từ Đà Nẵng đến Cà Mau. Tại TPHCM có khoảng 500 căn nhà chim, riêng huyện Cần Giờ có tới gần 200 căn và đã có lúc, ngành nông nghiệp thấy nuôi chim yến ồ ạt, đã dự thảo một quy định cấm nuôi chim yến trong nội thành, nội thị.
Một khảo sát của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TPHCM gần đây thì hiệu quả kinh tế thu được từ nuôi chim yến cao gấp hơn 20 lần so với giá trị sản xuất bình quân đất nông nghiệp của thành phố (230 triệu đồng/héc ta/năm), cao gấp 4,8 lần so với những hộ trồng hoa cắt cành hay cá cảnh. Về lý thuyết, nếu dùng để xây nhà nuôi chim yến thì một héc ta đất nông nghiệp có thể mang về 4,8 tỉ đồng/năm. Giá mỗi ki lô gam tổ yến xuất khẩu 2.000-2.500 đô la Mỹ, vị chi 10 tấn tổ yến của năm ngoái thu về 25 triệu đô la.
Với chiều dài hơn 3.000 km bờ biển cùng nhiều đảo và nghề khai thác tổ yến đã có từ lâu đời thì sản lượng tổ yến ở Việt Nam chỉ 10 tấn/năm hiện nay thì chẳng thấm vào đâu nếu so tổng sản lượng yến trên thế giới hiện nay lên đến hơn 3.700 tấn/năm, doanh thu thương mại tổ yến năm 2010 đạt khoảng 6 tỉ đô la Mỹ. Hiện nay Indonesia đang sản xuất 70% sản lượng tổ yến trên toàn thế giới, khoảng 2.000 tấn/năm, với tổng lượng đàn chim khoảng 80 triệu con, Malaysia sản xuất được khoảng 275 tấn/năm, đàn yến cũng có khoảng 10 triệu con chim.
Nghề nuôi chim đang trên đà phát triển mạnh, nhiều doanh nghiệp và cá nhân đã đầu tư lớn cho nghề này, nhưng nói gì thì nói, việc chim yến ở Ninh Thuận có nhiễm vi rut H5N1 cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro về dịch bệnh bùng phát cũng như những thiệt hại về người và tài sản nếu nó diễn ra.
Câu hỏi lớn đặt ra lúc này là có nên khuyến khích phát triển nghề nuôi chim yến lấy tổ hay không? Nếu vẫn khuyến khích người dân nuôi chim yến lấy tổ để đưa sản lượng tổ yến lên ngang tầm Indonesia, Malaysia… thì cần phải có chính sách, biện pháp như thế nào để vừa phát triển được nghề nuôi yến, vừa bảo đảm được sức khỏe cộng đồng, tránh dịch bệnh.
Ý kiến anh/chị như thế nào, xin mời đóng góp trong box bên dưới.

Theo TBKTSG Online

Không nên quá hoang mang về cúm H5N1 ở chim yến


(VOV) –Thứ trưởng Bộ NN&PTNT khẳng định chưa phát hiện cúm A/H5N1 ở chim yến sống và tổ yến.
Một trong những vấn đề được đặc biệt quan tâm tại cuộc họp giao ban chiều qua (16/4) với lãnh đạo các bộ, ngành về tình hình dịch cúm gia cầm trên cả nước là tình hình dịch cúm A/H5N1 ở chim yến.
Phó Cục trưởng Cục Thú y (Bộ NN&PTNT) Đàm Xuân Thành cho biết, tình hình cúm A/H5N1 trên chim yến nuôi vẫn còn diễn biến phức tạp nhưng công tác khống chế dịch bệnh đã có nhiều kết quả khả quan, nên người dân có thể tạm thời yên tâm.
Hiện H5N1 chỉ phát hiện ở các mẫu chim yến đã chết, còn chim yến sống và tổ yến chưa phát hiện
Cụ thể, ông Thành cho biết, từ khi nhận được báo cáo về tình trạng chim yến bị nhiễm cúm gia cầm H5N1, Bộ NN&PTNT đã có công điện khẩn gửi các tỉnh về phòng chống dịch cúm trên các đàn chim yến, đốc thúc các tỉnh thành tiêu hủy đàn chim yến mắc bệnh, tiếp tục lấy mẫu xét nghiệm tất cả các tổ yến để xác định có H5N1 không… Hiện tại, số chim yến dương tính với H5N1 chỉ phát hiện tại 2 hộ ở Ninh Thuận, chưa có công bố về việc chim ở các vùng khác nhiễm H5N1.
Thứ trưởng Bộ NN&PTNT, ông Vũ Văn Tám cũng khẳng định: “Hiện nay, dựa trên kết quả các mẫu xét nghiệm, có thể khẳng định H5N1 chỉ phát hiện ở các mẫu chim yến đã chết, còn chim yến sống và tổ yến chưa phát hiện”.
Ông Thành, Phó Cục trưởng Cục Thú y cũng thừa nhận khả năng ngăn ngừa dịch cúm H5N1 trên chim yến nuôi là khó khăn, do đây là chim nuôi thả, nên có thể mang virút di chuyển từ đàn này tới đàn khác, trong khi không thể tiêm văcxin ngừa H5N1 cho chim yến. Vì vậy, Bộ NN&PTNT khẳng định không hề coi nhẹ công tác phòng chống dịch cúm H5N1 ở chim yến và các đàn chim khác.
Ông Thành nói: “Hiện tại, chúng tôi đã kiểm tra trên 10.000 mẫu chim hoang dã, chim nuôi ở các vườn và tất cả đều âm tính với H5N1. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát để có những phát hiện kịp thời và xử lý ngay”.
Bộ NN&PTNT cũng đã đốc thúc Cục Thú Y, Cục Chăn nuôi thời gian tới kết hợp ra một Thông tư mới về việc chăn nuôi chim. Trong đó, Thông tư sẽ hướng dẫn bà con cụ thể về việc chăn nuôi chim, các quy trình vệ sinh, tiêu độc, khử trùng, cách ứng phó khi không may có dịch, cách lựa chọn, sử dụng sản phẩm từ chim thế nào cho an toàn…/.

CTV Lan Nga/ VOV online
Theo vov.vn

Chim yến nhiễm H5N1: Nếu kết luận vội vã sẽ thiệt hại rất lớn

PGS TS Nguyễn Khoa Diệu Thu.

(TBKTSG Online) – Trước thông tin đàn chim yến nuôi trong nhà tại thành phố Phan Rang, tỉnh Ninh Thuận, bị phát hiện chết hàng loạt (gần 5.000 con), trong đó có một số mẫu xét nghiệm bị nhiễm vi rút cúm A/H5N1, những ngày gần đây đã dấy lên làn sóng lo lắng cho hàng ngàn hộ nuôi chim yến trên cả nước.
PGS TS Nguyễn Khoa Diệu Thu, nguyên Trưởng phòng công nghệ sinh học động vật, Viện Sinh học nhiệt đới thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, đã chia sẻ với TBKTSG Online từ góc nhìn của nhà khoa học về vấn đề này.
TBKTSG Online:  Là nhà khoa học có nhiều năm gắn bó với lĩnh vực nghiên cứu chim yến nuôi, bà có suy nghĩ gì trước thông tin một số doanh nghiệp và hộ nuôi chim yến tại Phan Rang phát hiện đàn chim yến bị nhiễm cúm gia cầm H5N1 với kết quả xét nghiệm dương tính?

– PGS TS Nguyễn Khoa Diệu Thu: Từ năm 2004, Việt Nam bắt đầu phát triển nuôi chim yến, và đến nay đã trở thành một nghề với hàng ngàn hộ nuôi chim. Nhờ vậy mà sản lượng yến tăng hơn gấp đôi so với trước đây chỉ dựa vào khai thác yến đảo. Dự tính hiện nay có thể đạt được khoảng 10 tấn tổ yến nuôi và tổ yến đảo/năm.
Nghề nuôi chim đang trên đà phát triển, nhiều gia đình đã đầu tư vài trăm triệu cho đến vài tỉ đồng, cho nên khi đề cập đến bệnh tật của chim yến thì đó là một vấn đề nhạy cảm, cần hết sức chú ý.
Nếu khẳng định đàn chim ở Ninh Thuận chết vì H5N1, thì đó là một vấn đề lớn cho cả vùng, có thể có ảnh hưởng không nhỏ đến nghề này. Vì vậy, để có đầy đủ thông tin nên đồng thời xét nghiệm mẫu tại một số phòng thí nghiệm và trên nhiều vật phẩm khác nhau.
Khi phát hiện có hiện tượng chim yến chết hàng loạt, ngoài kiểm tra mầm bệnh còn cần phải xem xét thêm đến môi trường, môi trường tự nhiên và môi trường trong nhà yến.
Tháng 3-2013, nhiệt độ không khí ở miền Trung lên đến 38-39 độ C, khô hạn kéo dài, nguồn nước cạn kiệt, chim yến lại rất cần nước ngọt mỗi buổi chiều, có thể uống phải nguồn nước xấu có độc tố. Thức ăn cho chim cũng không đủ vì côn trùng cũng cần có mưa mới sinh sôi nẩy nở, phải đi xa để uống nước và kiếm ăn, chim phải tiêu tốn nhiều năng lượng. Trong khi đó môi trường nhà yến có thể rất xấu như không thông thoáng, không tiến hành vệ sinh, phân chim tích tụ quá nhiều, sự phân hủy các chất thải này sẽ tỏa nhiệt làm nhiệt độ trong nhà yến có thể còn cao hơn nhiệt độ bên ngoài, có thể lên đến 40-41 độ C, đạt đến ngưỡng nhiệt độ gây chết của loài chim này.
Các chất thải nhiều còn làm các yếu tố độc hại khác như CO2, H2S, Amoniac tăng cao, Oxy giảm thấp. Có một thí dụ nêu ra để tham khảo, vào năm 1999, sản lượng yến sào ở một tỉnh miền Trung giảm 20% và tiếp theo năm 2000 giảm 60%. Đó là những năm nhiệt độ không khí tăng cao đột ngột, mặc dầu khó tìm thấy xác chim chết của đàn chim sống ở đảo, nhưng qua số lượng tổ đã thấy một số lượng không nhỏ chim không làm tổ nơi đây.
Khi thấy hiện tượng chim chết hàng loạt, theo tôi cần lấy mẫu chim, xem xét và lưu lại các tư liệu thức ăn trong dạ dày, ruột, lông, phổi, thịt chim và nhiều mẫu khác để có các phân tích sinh học tiếp theo.

Liệu có khả năng từ một vài con chim yến xét nghiệm với kết quả dương tính cúm A/H5N1 sẽ lây lan ra cả bầy đàn và vùng nuôi chim?

– Vì đây là vấn đề mới nên tôi chưa có đủ tư liệu để phát biểu về vấn đề lây lan. Trước mắt, đối với các nhà yến đông chim, vận hành 2-3 năm cần phải thường xuyên vệ sinh chuồng trại, hàng tuần cần hốt hết phân, mở các lỗ thông gió, để không khí nóng thoát ra ngoài, thường xuyên khống chế nhiệt độ đúng chuẩn yêu cầu, theo dõi các hiện tượng và sự biến động của đàn chim. Có camera theo dõi trên sàn nhà xem có xuất hiện chim chết không, phát hiện hiện tượng yếu và chết của chim, từ từ từng cá thể hay đồng loạt cả đàn sau khi đi ăn về…
Có thể tham khảo những triệu chứng thường gặp khi gia cầm bị cúm như: chết đột ngột, chết hàng loạt hoặc có biểu hiện một số triệu chứng khi kiểm tra như chim chết thấy chảy nước mắt, nước dãi, mổ ruột không có thức ăn, xuất huyết ở những chỗ da không có lông. Đặc biệt là chân; khi còn sống chim đứng tụm với nhau, lông xù, uể oải, ít đi lại, đầu gật gù, gục xuống, khó thở, ỉa chảy, các biểu hiện thần kinh như quay vòng, nghẹo cổ. Khi phát hiện các hiện tượng này cần có biện pháp xử lý ngay lập tức.
Tôi muốn nhắc lại là cần phải thu thập tư liệu và làm thêm một số xét nghiệm khác có tính chất tổng hợp hơn về môi trường trong và ngoài nhà yến ở khu vực nuôi Phan Rang trong khoảng thời gian đó, để có một cái nhìn tổng thể, khách quan, và có những hướng dẫn cụ thể để giàm bớt ảnh hưởng của vấn đề này đến nghề nuôi yến nói chung.

Người tiêu dùng hiện rất lo lắng về chất lượng của tổ yến nuôi sẽ bị suy giảm giá trị dinh dưỡng một khi chim yến bị nhiễm cúm gia cầm?

– Trong năm 2010 đã có những công bố hàm lượng protit trong yến nuôi ở các vùng khác nhau của Malaysia có giá trị dinh dưỡng khác nhau, nghĩa là chất lượng tổ yến phụ thuộc khá rõ vào vùng và mùa có nhiều hay ít thức ăn thiên nhiên. Tất nhiên trong những năm nắng nóng chim yến khó kiếm thức ăn thì tổ yến sẽ nhỏ và kém giá trị hơn. Tổ yến nuôi ở các nhà yến không có chim bệnh thì không bị giảm giá trị.

Bà có thông tin gì về các nước trong khu vực phát triển nghề nuôi chim yến trước chúng ta từ 10-20 năm?

Tổng sản lượng yến trên thế giới hiện nay lên đến hơn 3.700 tấn/năm, doanh thu thương mại tổ yến năm 2010 đạt khoảng 6 tỉ đô la Mỹ. Hiện nay Indonesia đang sản xuất 70% sản lượng tổ yến trên toàn thế giới, khoảng 2.000 tấn/năm, với tổng lượng đàn chim khoảng 80 triệu con, Malaysia sản xuất được khoảng 275 tấn/năm, đàn yến cũng có khoảng 10 triệu con chim, trong khi đó sản lượng tổ yến đảo và tổ yến nuôi tại Việt Nam chỉ tầm 10 tấn/năm.
Kể từ khi có bệnh cúm gia cầm đến nay, để bảo vệ nghề nuôi yến và con người, cơ quan thú y tại các nước trong khu vực Đông Nam Á có liên quan đến nghề nuôi chim yến hàng quí, hàng năm đều tiến hành kiểm tra giám sát thường xuyên, lấy phân và vật phẩm trên đối tượng yến để xét nghiệm mẫu, nhận thấy không có kết quả dương tính với bệnh cúm gia cầm. Đồng thời, để phòng bệnh họ cũng đặt ra các quy định khá chặt chẽ về vùng phát triển nuôi yến và các tiêu chuẩn vệ sinh nhà yến…
Suốt từ tháng 3, tháng 4-2013, tôi theo dõi liên tục các thông tin ở Indonesia, Malaysia, Thái Lan… thì cho đến nay chưa có tư liệu nào nói rằng chim yến tại các nước này bị nhiễm bệnh cúm A/H5N1. Hầu hết đều nói chim yến là loài chim suốt ngày bay trong không trung để kiếm mồi, do chân yếu ớt không bao giờ đậu, ngoại trừ những nơi làm tổ, vào thời gian chim nghỉ ngơi ấp trứng.
Chim yến không chia sẻ không gian bay hoặc làm tổ với các loài chim khác, là một loài sống khá cô lập với các đối tượng khác, cơ hội tiếp xúc với nguồn bệnh rất ít, ngoại trừ nguồn nước. Nguy cơ phát sinh dịch cúm gia cầm, cảm nhiễm H5N1 từ chim yến ở các nước nêu trên là rất nhỏ.
Cá nhân tôi nghĩ rằng, một khi Việt Nam đã công bố đàn chim yến nhiễm bệnh H5N1 thì phải trải qua các bước xét nghiệm mẫu từ nhiều đơn vị khác nhau ở trong và ngoài nước để có kết quả chính xác và khách quan nhất. Trong trường hợp chúng ta thông tin một cách vội vã, thiếu sự thận trọng, thiếu sự phối hợp giữa các cấp ban ngành thì sự tác hại về kinh tế trong lĩnh vực này rất lớn.

Các bước phòng cúm gia cầm H5N1 trên đối tượng chim yến  

Chim yến làm tổ trong nhà. Ảnh: Uyên Viễn

Theo PGS TS Nguyễn Khoa Diệu Thu, cúm gia cầm là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút H5N1 gây ra. Nó nguy hiểm vì có thể làm cho gia cầm chết đột ngột, hàng loạt và lây lan nhanh. Gà, vịt, ngan, ngỗng, chim nuôi, chim hoang dã… đều có thể mắc bệnh.
Cúm gia cầm có thể lây sang người và một số loài thú và gây tử vong cho người. Vi rút có thể sống trong phân, nước, đất… từ hai đến bốn tuần.  Vi rút chỉ chết ở 70 độ C trở lên, có thể sống trong nhiệt độ lạnh (tủ lạnh, tủ đá) hàng tháng.
Sự lây nhiễm cúm qua hai con đường: Lây trực tiếp thông qua tiếp xúc với gia cầm mắc bệnh hoặc tiếp xúc với chim hoang dã đã bị nhiễm bệnh. Lây gián tiếp qua tiếp xúc trực tiếp với phân, lông… bị nhiễm vi rút. Chim hoang dã và vịt gà bị nhiễm vi rút cúm có thể truyền vi rút sang chim yến thông qua lông, phân, xác chết… của chúng rơi xuống ao, hồ, nguồn nước mà chim yến uống.
Để bảo vệ an toàn đàn chim phòng lây nhiễm cúm gia cầm sang các nhà yến khác, trước mắt cần thực hành những thói quen tốt sau đây:
1. Khi có chim yến bị chết ở khu vực nuôi, cần đeo khẩu trang và găng tay để cho chim vào túi nilon, rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với chim chết đồng thời báo cho cán bộ thú y biết.
2. Rửa tay bằng nước sạch với xà phòng, thay quần áo sau khi ra khỏi nhà yến. Hạn chế tiếp xúc với nguồn bệnh, đeo khẩu trang, găng tay, mặc quần áo bảo hộ khi tiếp xúc với chim.
3. Hàng ngày vệ sinh nhà yến và khu vực nuôi có chim bệnh (quét dọn phân, lông, chất thải…), sau đó đem đốt hoặc chôn. Hàng tuần rửa sạch và khử trùng dụng cụ chăn nuôi.
4. Vệ sinh sạch sẽ giầy, dép, dụng cụ chăn nuôi, lốp xe, bánh xe khi ra khỏi nơi nuôi chim. Khử trùng chuồng trại bằng vôi bột, Chloramin B…
Ngoài ra, để nuôi dưỡng chim tốt hơn nhà đầu tư cần nuôi thêm côn trùng cho chim, làm máng phun nước trong khu vực nuôi y để chim uống.

Theo TBKTSG Online

Yến chết hàng loạt ở Ninh Thuận có thể do thời tiết

Yến chết hàng loạt ở Ninh Thuận có thể do thời tiết

(TNO) Chiều 10.4, Ban Chỉ đạo phòng chống dịch gia súc, gia cầm tỉnh Ninh Thuận có buổi họp triển khai phòng chống dịch bệnh trên địa bàn.

>> Ninh Thuận triển khai phòng chống dịch cho chim yến nuôi
Báo cáo về tình hình yến nuôi bị chết, Chi cục Thú y Ninh Thuận cho biết hiện trên địa bàn TP.Phan Rang – Tháp Chàm có 54 cơ sở nuôi yến trong nhà.
Qua khảo sát chỉ phát hiện cơ sở nuôi yến tại rạp hát Thanh Bình, đường Thống Nhất có hơn 4.000 con (chủ yếu yến con từ 2-3 tháng tuổi) bị chết từ cuối tháng 3 đến nay.
Khi phát hiện yến chết, đơn vị đã lấy hai mẫu bệnh phẩm đưa đi xét nghiệm và cho kết quả dương tính với virus cúm A/H5N1.
Sau đó, cơ quan chức năng tiếp tục giám sát lấy mẫu bệnh phẩm tại cơ sở này và một số nhà yến lân cận (chỉ cách nhà yến này vài chục mét) đi xét nghiệm nhưng cho kết quả âm tính. Cơ quan chức năng đánh giá nguyên nhân yến chết có thể là do thời tiết nắng nóng, tổng đàn ngôi nhà yến này tăng nhanh (hơn 100.000 con) và thiếu thức ăn.
Giải thích về nguyên nhân các mẫu yến có nhiễm cúm A/H5N1, ông Nguyễn Đức Thu, Giám đốc Sở NN-PTNT Ninh Thuận cho rằng virus cúm A/H5N1 luôn tồn tại trong môi trường.
Những tác động về thời tiết nắng nóng, thiếu thức ăn làm một số chim yến non mất sức đề khánh nên bị virus cúm A/H5N1 nhiễm vào.
Sau khi phát hiện, ngành chức năng đã hướng dẫn cơ sở này thực hiện các biện pháp tiêu độc, khử trùng, vệ sinh phòng dịch… tạo môi trường thông thoáng trong nhà yến.
Do vậy, số lượng yến chết đã giảm đáng kể, trong hai ngày gần đây nhất (8-9.4) chỉ có 7 con bị chết.
Tại buổi họp, ông Trần Xuân Hòa, Phó chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận cho biết, hiện tượng yến chết trong những ngày qua là do thời tiết và khẳng định đây không phải là dịch cúm gia cầm.
Tuy nhiên, ông Hòa đề nghị Chi cục Thú y theo dõi, giám sát, tiếp tục lấy mẫu bệnh phẩm cơ sở này đi xét nghiệm; đồng thời tổ chức tuyên truyền vận động các cơ sở nuôi yến trên địa bàn tạo điều kiện thuận lợi để ngành chức năng thực hiện giám sát dịch bệnh đến ngày 15.4.

Theo Thanh Niên

Post Navigation